حسن بيگلرى
215
سر البيان في علم القرآن ( فارسى )
أَ رَأَيْتُمْ ( أريتم ) - أَ فَرَأَيْتُمْ ( أفريتم ) . و چنانچه همزهء مفتوحهء ميان كلمه در محل عين الفعل باشد ورش به ابدال بالف و با مد خوانده مانند أَ رَأَيْتَ ( أرآيت ) و قراء ديگر با تحقيق هر دو همزه قرائت كردهاند . 7 - چنانچه دو همزه در يك كلمه پهلوى هم واقع شوند و اوّلى مفتوح و دوّمى مكسور باشد و آن فقط كلمهء أَئِمَّةَ است كه در پنج موضع قرآن كريم مىباشد ، ورش كلمهء مزبور را بطريق ابدال خوانده يعنى همزهء دوم را به حرف ديگرى كه مجانس با حركت همزه است بدل نموده و « أيمّة » قرائت كرده . ابن عامر و عاصم و حمزه و كسائى و خلف و روح با تحقيق هر دو همزه خواندهاند و باقى قراء به تسهيل همزهء دوم تلاوت نمودهاند . 8 - هر گاه دو همزه در دو كلمه پهلوى هم بشرح زير واقع شوند و داراى يك حركت باشند بنا بطريقهء ابو عمرو ، همزهء اول در حال وصل لفظا ساقط و همزهء دوم كه قائم مقام همزهء اول است با تحقيق و مد منفصل خوانده مىشود : الف - اگر هر دو همزه مفتوح باشند ( در تمام قرآن شانزده كلمه است ) مانند : ؟ جآء أجلهم ؟ - ؟ شآء أنشره . ؟ ب - اگر هر دو همزه مكسور باشند ( در تمام قرآن شانزده كلمه است ) مانند : هؤُلاءِ إِنْ كُنْتُمْ - مِنَ النِّساءِ إِلَّا - مِنْ وَراءِ إِسْحاقَ . ج - اگر هر دو همزه مضموم باشند مانند ؟ أوليآء أولئك ؟ ( فقط در يك موضع قرآن و آن هم در آيهء 32 سورهء احقاف است ) ورش و قنبل بجاى همزهء اول همزهء دوم را در حال وصل لفظا ساقط كرده و همزهء اول را با تحقيق خواندهاند كه در اين صورت با مد متصل خوانده مىشود . ساير قراء هر دو همزه را با تحقيق قرائت كردهاند . 9 - هر گاه دو همزه در دو كلمه پهلوى هم واقع شوند و داراى حركات مختلف باشند ( در تمام قرآن هفتاد و هفت موضع است ) نافع و ابن كثير و ابو عمرو ، در حال